Jerzy Konikowski

Gambit Blumenfelda: kontynuacja 5.Gg5 [A60]

1.d4 Sf6 2.c4 e6 3.Sf3 c5 4.d5 b5!? 5.Gg5

W dziale partii omówiłem pojedynek Ehlvest-Aleksejew, gdzie białe wybrały bicie na e6. Wypad gońcem uważany jest przez teorię za silniejszą kontynuację. Uważam, że i w tym wariancie czarne zachowują całkiem dobre szanse.

5...Ha5+

Sądzę, iż to jest najlepsza droga czarnych: ruchem hetmana  odwiązują one swego skoczka i jednocześnie zmuszają przeciwnika do podjęcia konkretnej decyzji. Inne ruchy czarnych są problematyczne i dlatego w tym artykule nie będę się nimi zajmował.

6.Hd2

Inne możliwości białych:

I. 6.Sbd2 Se4!? (Inne próby: 6...bxc4 7.Gxf6 gxf6 8.e4 Gh6 9.Gxc4 0-0 10.0-0 e5 11.Ge2 d6 12.Sc4 Hd8 13.Se3 f5 14.Sxf5 Gxf5 15.exf5 Hf6 16.Gd3 Sd7 17.Sd2 Gxd2 18.Hxd2 Wab8 19.b3 Wb4 20.Wae1 Sb6 21.Ge4 Kh8 22.f3 Wd4 23.Ha5 Wg8 24.Wf2 Sxd5 25.Gxd5 Wxd5 26.Hxa7 Hxf5 27.He7 Wd3 czarne mają dobre karty, Goldwaser-Granara Barreto, Villa Ballester 2004. Lub 6...Ge7 7.Hc2 bxc4 8.e4 d6 9.Gxc4 e5 10.0-0 0-0 11.a3 Gg4 12.Wfb1 Gxf3 13.Sxf3 Sbd7 14.He2 Hc7 15.Gb5 a5 16.Gxd7 Hxd7 17.Gxf6 Gxf6 18.Sd2 Wfb8 19.Sc4 Ge7 20.Hc2 Hb5 21.Wd1 Hb3 22.Hxb3 Wxb3 23.Kf1 Kf8 24.Ke2 Ke8 25.Wd3 Wb5 26.Wc1 Kd7 27.Wcc3 Wab8 i czarne mają nieco ściśnioną pozycję. Partia zakończyła się ostatecznie remisem, Cobb-Jones, Sunningdale 2005.) 7.b4 (7.Hc2 Sxg5 8.Sxg5 Ge7 9.Sge4 d6=) 7...Hxb4 8.Wb1 Hc3 (8...Sc3 9.Wxb4 Sxd1 10.Wb3 bxc4 11.Sxc4 jest korzystne dla białych) 9.Wb3 Ha5 10.Wxb5 Hc3 11.Wb3 Ha5 12.Hb1 (Po 12.Gf4 Sxd2 13.Hxd2 Hxd2+ 14.Sxd2 d6 15.e4 Sd7 powstaje skomplikowana pozycja.) 12...Sxg5 13.Sxg5 (Lub 13.Wxb8 Sxf3+ 14.exf3 Wxb8 15.Hxb8 Ha6 i czarne nie mają żadnych problemów.) 13...Sa6 (13...Ge7 14.Sxh7 Sa6 15.g3 d6 16.Gg2 e5 17.h4 Hd8 jest niejasne, Leitao-A.Rodriguez, Santos 2005.) 14.He4 (14.Sxh7 Ge7 15.Wh3 Wb8 16.Sf6+ Gxf6 17.Wxh8+ Ke7 18.Hd3 d6 19.e4 Wb2 z silną groźbą Gf6-c3!) 14...Wb8 15.Wxb8 Sxb8 16.Hf4 Hc3 17.Hxf7+ Kd8 18.e3 (18.f3 Hc1+ 19.Kf2 Hxd2 z przewagą czarnych) 18...Ge7 19.Sge4 Ha1+ 20.Ke2 Wf8 i w tej ostrej pozycji czarne mają dobre szanse na atak. Wariant ten wymaga dalszych analiz, aby wydać dokładną ocenę o jego poprawności.

II. 6.Sc3 Se4 7.Gd2 (7.dxe6 fxe6 8.Hc2 Sxg5 9.Sxg5 b4 10.Sce4 Ge7 jest dobre dla czarnych) 7...Sxd2 8.Hxd2 (Po 8.Sxd2 b4 9.Sce4 Gb7 10.Sb3 Hb6 11.Hd3 f5 12.Sed2 Ge7 13.e4 0-0 czarne mają dobre perspektywy.) 8...b4 9.Sd1 (Lub 9.Se4 Ge7 10.e3 0-0 11.Ge2 Gb7 12.Sg3 d6 13.0-0 exd5 14.cxd5 Hd8 15.a3 a5 16.e4 g6 17.Wfd1 Sd7 18.Sf1 f5 19.exf5 Wxf5 20.Se3 Wf7 21.Hc2 Sb6 22.Gb5 Hf8 z obustronnymi szansami, Ghorbani-Moosavian, Iran 2006.) 9...d6 10.g3 Ge7 11.Gg2 Hb6 12.0-0 0-0 ze skomplikowaną grą.

III. 6.Gd2 Hb6 (6...b4 7.dxe6 fxe6 8.Sa3 Ga6 9.e3 d5 10.Gd3 Hb6 11.Ha4+ i teraz czarne w partii Ali-Marks, Coventry 2005, powinny grać 11...Sbd7 z dobrą grą.) 7.Sc3 (Po 7.Hc2 exd5 8.cxd5 Sxd5 9.e4 Sc7 czarne mają dobre szanse.) 7...b4 (7...bxc4 8.e4 Ga6 9.Hc2 exd5 10.exd5 Ge7 11.0-0-0 0-0 z ostrą grą) 8.Sa4 Hc7 9.Wc1 (9.Gg5 Ge7 10.Hc2 0-0 11.e4 h6 12.Gh4 d6 13.Ge2 e5= Rojek-Przewoźnik, Olkusz 1983) 9...e5 10.Hc2 d6 11.a3 a5 12.g3 g6 13.e4 Gd7 14.Gd3 Gg7 15.0-0 0-0 16.Sh4 Gh3 17.Wfe1 He7 18.Gf1 Gxf1 19.Kxf1 Sbd7 20.b3 Sh5 i wynikła pozycja przypomina strukturę, jaka może powstać w niektórych wariantach obrony królewsko-indyjskiej. Czarne nie mają słabości na skrzydle hetmańskim, więc przy zamkniętym centrum mogą rozpocząć aktywne działania na skrzydle królewskim. Obie strony mają  w tej pozycji jednakowe szanse, Lahar-Przewoźnik, Netanya 1987.

6...Hxd2+ 7.Sbxd2

Lub 7.Sfxd2 bxc4 8.e4 (8.Gxf6 gxf6 9.e4 Sa6 10.Gxc4 Wb8 11.Sc3 Wxb2 12.0-0-0 Wb8 13.Sb5 Gb7= Łukow-Przewoźnik, Nałęczów 1980.) 8...Ge7 (8...Sa6 9.a3 Wb8 jest również dobre dla czarnych) 9.Sc3 Sxd5 10.exd5 (10.Sxd5 exd5 11.Gxe7 Kxe7 12.exd5 d6 13.0-0-0 Wd8 14.Gxc4 Kf8 15.Whe1 Sd7= ) 10...Gxg5 11.Sde4 Gf4 12.Gxc4 Ga6 13.Gb3 c4 14.Ga4 Gb7 15.Wd1 Ge5 16.0-0 0-0 17.f4 exd5 18.fxe5 dxe4 19.Wd4 Sc6 20.Wxd7 Sa5 z obustronnymi szansami, Skembris-Karayannis, Salonica 2006. Ruch w tekście wygląda logiczniej, gdyż wprowadza do boju kolejną figurę.

7...bxc4

Godne uwagi jest 7...Sa6!? 8.e4 (8.0-0-0 exd5 9.Gxf6 gxf6 10.cxd5 Sb4 11.Se4 Sxa2+ 12.Kb1 Sb4 13.d6 Gb7 14.Sxf6+ Kd8 15.Sg5 Gg7 16.Sh5 Wg8 17.Sxf7+ Ke8 18.Sxg7+ Kxf7 19.Sh5 Ge4+ 20.Kc1 a5 21.f3 Gc6 22.e4 a4 23.Kd2 a3 24.bxa3 Wxa3 ze znakomitą grą czarnych, Zsu.Polgar-D.Gurevich, MTK-Beersheva 1989.) 8...bxc4 9.Gxc4 h6 10.Gxf6 gxf6 11.0-0-0 Wb8 12.Whe1 Gg7 13.Gb3 Sc7 14.Sc4 0-0 15.We3 Wb4 16.a3 Wb8 17.Ga2 Sb5 18.Wb3 Ga6 19.dxe6 dxe6 20.a4 Sd4 21.Sxd4 cxd4 22.Wxd4 f5 23.e5 Gxc4 24.Wxc4 Gxe5= Najer-D.Gurevich, Las Vegas 2003.

8.Gxf6

Białe oddają parę gońców, aby w zamian uzyskać kontrolę w centrum. Po 8.e4 czarne mogą wybrać trzy drogi:

A. 8...h6 9.Gxf6 gxf6 10.Gxc4 Gd6 11.0-0-0 Ke7 12.Whe1 Gc7 13.Sh4 Wd8 14.Sb3 Ga6 15.d6+ Gxd6 16.Sf5+ exf5 17.exf5+ Kf8 18.Wxd6 Gxc4 19.Wxf6 Gxb3 20.axb3 Kg7 21.Wd6 Sc6 i białe nie mają rekompensaty za figurę, Szymańska-Andrzejewska, Koszalin 2005.

B. 8...Gb7 9.dxe6 fxe6 10.e5 Se4 11.Sxe4 Gxe4 12.Sd2 Gd5 13.Sxc4 Sc6 14.f4 h6 15.Gh4 Gxc4 16.Gxc4 g5 17.Gg3 gxf4 18.Gxf4 Gg7 19.0-0-0 Gxe5 20.Gxe5 Sxe5 21.Gb5 Ke7 22.Whe1 d6 23.b3 Wab8 24.Gf1 Whf8 25.Wd2 Wb4 0-1 Wiley-Bychowski, Bad Wiessee 2006.

C. 8...exd5 9.Gxf6 gxf6 10.exd5 d6 11.Gxc4 Sd7 12.0-0 Ge7 13.Se4 Kd8 14.Sg3 Wb8 15.b3 Sb6 16.Sh4 Sxc4 17.bxc4 Wb4 18.Wfc1 We8 19.Wab1 Wa4 20.Wb2 Gf8 21.Kf1 Kc7 22.Shf5 We5 23.Se3 Gh6 24.Wc3 f5 25.Se2 Gxe3 26.fxe3 We4 27.Ke1 Wexc4 28.Wxc4 Wxc4 29.Kd2 Gb7 30.Sc3 Wb4 z przewagą czarnych,  Mohammad-Mahjoob, Turyn 2006.

8...gxf6 9.e4 Gb7

Czarne przygotowują uderzenie w centrum f6-f5. Alternatywy czarnych:

I. 9...Sa6 10.Gxc4 Wb8 11.0-0-0 Sc7 12.Whe1 Gd6 13.e5 Gxe5 14.Sxe5 fxe5 15.Wxe5 d6 16.We3 Ke7 17.Se4 Wb6 18.f4 h6 19.Sc3 Kf6 20.Se4+ Ke7 1/2-1/2 Tichonow-Gorowets, Mińsk 2004.

II. 9...Wg8 10.g3 Sa6 11.Gxc4 Wb8 12.b3 Sb4 13.0-0 Sc2 14.Wac1 Sa3 15.Gd3 d6 16.Sc4 Sxc4 17.Gxc4 Gh6 18.Wcd1 Ke7 19.Sh4 Wd8 20.f4 a5 21.Wd3 Gd7 22.Sg2 e5 23.fxe5 fxe5 24.Wdf3 Wf8 25.Sh4 f6 26.Kg2 Gg5 27.Sf5+ Gxf5 28.Wxf5 Ge3 29.a4 Wf7 30.Kf3 Gd4 i czarne mają mocną pozycję, Goldin-Stauffer, USA 2006.

10.Gxc4 Sa6 11.0-0-0

Długa roszada prowadzi do ostrej gry. Inny plan jest związany z roszadą w krótką stronę: 11.0-0 Sc7 12.Wad1 (12.Wfd1 Wg8 13.g3 Wb8 14.Sb3 d6 15.Sh4 Ga6 16.Gxa6 Sxa6 17.Sg2 Wb4 18.We1 Kd7 19.We2 Gh6 20.Sa5 Wa4 21.Sc6 Sc7 22.b3 Wa3 23.b4 exd5 24.exd5 Sxd5 25.b5 a6 z jasną przewagą czarnych,  Kuligowski-Przewoźnik, Łódź 1980.) 12...Wg8 13.Sh4 0-0-0 14.Wfe1 f5 15.exf5 exd5 16.Gf1 Gg7 17.b3 Gf6 18.Shf3 Wde8 19.Wc1 d6 20.g3 d4 21.Gc4 Wxe1+ 22.Sxe1 Gg5 23.Wc2 Gxd2 24.Wxd2 We8 25.Wd1 Sd5 i czarne mają lepsze perspektywy, Malada-Mihok, Budapeszt 2006.

11...Wg8 12.g3 Sc7 13.Whe1

Po 13.Sb3 czarne powinny odpowiedzieć 13...0-0-0 z dobrymi szansami.

13...d6 14.Kb1

Zobaczmy inne warianty:

I. 14.Gb3 0-0-0 15.Kb1 Wg4 (15...Gh6!?) 16.h3 Wg7 17.Sh4 Wg5 18.Sg2 f5 19.h4 Wg4 20.Se3 Wg8 21.dxe6 fxe4 22.exf7 Wg6 23.Gc2 d5 24.f3 d4 25.Sxe4 dxe3 26.Wxd8+ Kxd8 27.Sg5 Wf6 28.Wxe3 h6 29.Sh7 Wxf7 30.Gg6 Wxh7 31.Gxh7 z remisem, Bagonyai-Csiszar, Węgry 1998.

II. 14.Sb1 0-0-0 15.Sc3 f5 16.Sd2 (Skomplikowana gra powstaje po 16.exf5 Wg4 17.Gb3 c4 18.h3 cxb3 19.hxg4 bxa2 20.Sxa2 Gxd5 21.Wxd5 Sxd5 22.fxe6 fxe6 23.Wxe6 Gg7 itd.) 16...fxe4 17.Sdxe4 f5 18.Sf6 Wg6 19.Sxh7 Gh6+ 20.f4 e5 21.Sg5 Gxg5 22.fxg5 Wxg5 i czarne stoją nieco lepiej, Kojder-Przewoźnik, Chełm 1982.

III. 14.Sh4 0-0-0 15.Sb3 f5 16.Sa5 (16.dxe6 fxe4 17.exf7 Wg7 18.Sf5 Wg5 z niejasną grą) 16...Ga8 17.dxe6 fxe4 18.exf7 Wg7 19.f3 exf3 20.Sf5 Wg6 21.Se7+ Gxe7 22.Wxe7 Wf6 23.Gf1 f2 24.Sc4 Gd5 25.Wxc7+ Kxc7 26.Wxd5 Wxf7 z dobrymi szansami czarnych, Mazalon-Przewoźnik, Polska 1983.

14...0-0-0 15.Sb3 f5!

Przeprowadzenie tego manewru w odpowiednim momencie gwarantuje czarnym z reguły dobrą grę. 

16.Sa5

W partii Liedl-Miniboeck, Wiedeń 1994, po 16.dxe6? Gxe4+ 17.Wxe4 fxe4 18.exf7 Wg7 19.Sh4 d5 20.Ge2 Wxf7 czarne uzyskały wygraną pozycję.

16...Ga8 17.exf5

Lub 17.dxe6 fxe4 18.exf7 Wg7 z zamiarem d6-d5 i zdobyciem pionka f7.

17...exd5 18.Gf1 Gg7 19.Sg5 Gxb2 20.Sxf7 Gc3 21.Sxd8 Kxd8 22.Sb3 Gxe1 23.Wxe1 d4
i w powstałej końcówce czarne mają dobre szanse. Partia zakończyła się później ich zwycięstwem, Gralka-Przewoźnik, Gdynia 1982.

Podsumowanie: gambit Blumenfelda jest jeszcze mało zbadanym obszarem w teorii debiutów i dlatego jest trudno o wydanie ostatecznego wyroku co do jego poprawności. Zachęcam więc odważnych sympatyków ostrej gry do dalszych analitycznych poszukiwań w celu określenia przydatności gambitu w praktyce turniejowej.