Jerzy Konikowski

Obrona sycylijska: atak angielski po 6.Ge3 e5 [B90]
 

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cxd4 4.Sxd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.Ge3

Białe planują rozwinąć swe siły według schematu f2-f3, Hd1-d2, 0-0-0, g2-g4, h2-h4 i g4-g5 z atakiem przeciwko czarnemu królowi. Ten aktywny plan nosi nazwę ataku angielskiego i jest silną bronią przeciwko systemowi Najdorfa.

6...e5

Najpopularniejsza odpowiedź. Czarne osłabiają wprawdzie pole d5, ale uzyskują w zamian aktywną grę figurową. Alternatywami 6...Sg4 i 6...e6 zajmę się później.

7.Sb3

Normalne odejście skoczka, który będzie nie tylko ochraniał swego monarchę, lecz także może być z tego miejsca włączony do akcji na skrzydle hetmańskim. Spotyka się również inne ruchy:

I. 7.Sf3 Hc7 (7...Ge7 8.Gc4 0-0 9.0-0 Ge6 10.Gb3 Hc7 11.He2 We8 12.Gg5 Sbd7 13.Wfd1 Wac8 14.Wac1 Gc4 15.Gxc4 Hxc4 16.Hxc4 Wxc4 17.Sd2 Wcc8 18.f3 b5 19.Gxf6 Sxf6 20.Sf1 Wc6 21.Se3 Wec8 22.a3 g6 23.Kf1 Gf8 24.Ke2 Gh6 25.g3 Kf8 z mniej więcej równą pozycją, Isupow-Vaulin, Pawłodar 1991.) 8.a4 (Po 8.Ge2 Ge7 9.0-0 0-0 10.a4 b6 11.Hd3 Gb7 czarne nie mają problemów.) 8...Ge7 9.Ge2 (Czarne nie powinny obawiać się wariantu po 9.a5 0-0 10.Ge2 Ge6 11.0-0 h6 12.Sd5 Sxd5 13.exd5 Gf5 14.c4 Sd7 z planem Gf5-h7 i f7-f5, analiza Poługajewskiego.) 9...0-0 (Można grać 9...Sbd7 z ideą Sd7-c5 i naciskiem na pionka e4.) 10.0-0 b6 11.Hd3 Sbd7 12.Sh4 (12.Hc4 Hxc4 13.Gxc4 Gb7=) 12...g6 (12...Sc5 13.Gxc5 dxc5 14.Sf5 Gxf5 15.exf5 Wfd8 16.Hf3 c4 17.Wfd1 Wac8=) 13.Gh6 Sc5 14.Hf3 Wd8 15.Sf5 Gxf5 16.exf5 d5 17.b4 e4 18.Hh3 Scd7 19.Wad1 Se5 z aktywną grą czarnych. Białe muszą się ciągle liczyć z groźbą Se5-f3.

II. 7.Sde2 Sbd7 8.Sg3 g6 9.a4 Hc7 (Po 9...h5 nastąpi silne 10.Gc4!) 10.Hd3 (10.Gd3!?) 10...Sc5 11.Hc4 (11.Hd2 Ge6 12.Sd5 Gxd5 13.exd5 h5 z niejasną pozycją) 11...Ge6 12.Sd5 Gxd5 13.exd5 Wc8 14.b4 Scd7 15.Hxc7 Wxc7 16.c4 h5 17.f3 Gh6! 18.Gxh6 Wxh6 19.a5 h4 20.Se4 Sxe4 21.fxe4 f5 22.exf5 gxf5 23.Ge2 Sf6 24.0-0 f4 i czarne mają dobre perspektywy.

7...Ge6 8.f3

Inne ruchy są rzadziej stosowane:

I. 8.Sd5 Sbd7 9.f3 Sxd5 10.exd5 Gf5 11.Hd2 (Lub 11.g4 Gg6 12.h4 Wc8 13.c3 h6 14.Gd3 Ge7 15.Gf2 Sf8 16.h5 Gxd3 17.Hxd3 Gg5 i czarne nie mają żadnych problemów, analiza Arizmendi/Moreno.) 11...Wc8 12.c4 b6 13.Ge2 Ge7 14.0-0 Gg6 15.f4 exf4 16.Gxf4 Se5 17.Sd4 0-0 (Ale nie 17...Sxc4? 18.Gxc4 Wxc4 19.Wae1 0-0 20.Sc6 i czarne tracą jakość.) 18.b3 We8 19.Wad1 Gf6 20.Kh1 h6 z obustronnymi szansami, Short-Marjanovic, Saloniki 1984.

II. 8.f4 exf4 9.Gxf4 Sc6 10.Hd2 [Lub 10.He2 Ge7 11.h3 Sd7 12.0-0-0 Sce5 13.Sd5 Gxd5 14.Wxd5 0-0 15.h4 Wc8 16.g4 Hc7 (Wariant po 16...Gxh4 17.Hh2 g5 18.Gg3 wygląda korzystnie dla białych.) 17.g5 Sb6 18.Wd1 Sa4 19.Wh3 b5 i według Gelfanda czarne mają dobre kontrszanse na skrzydle hetmańskim.] 10...d5 11.0-0-0 Gb4 12.Hd3 Gxc3 13.Hxc3 0-0 14.exd5 Sxd5 15.Hg3 Scb4 16.Gd6 Hc8 17.Gd3 Sxd3+ 18.Wxd3 We8 z mniej więcej równą grą.

8...Sbd7

Z ideą szybkiego rozwoju skrzydła hetmańskiego, aby w razie długiej roszady białych być gotowym do natychmiastowej kontrakcji. Oczywiście można też teraz postawić gońca na e7, co przeważnie prowadzi z przestawieniem ruchów do tych samych pozycji.

9.Hd2

Przygotowuje długą roszadę. Po 9.g4 czarne mają dobre kontrszanse po 9...b5! 10.g5 b4 11.Se2 (11.Sd5 Sxd5 12.exd5 Gf5 13.Gd3 Gxd3 14.Hxd3 Ge7 15.h4 0-0 16.0-0-0 a5 17.Sd2 a4 18.Kb1 f5 19.f4 Hc7 20.Sc4 exf4 21.Gd4 Sc5 22.Gxc5 Hxc5 23.Whf1 Wfe8 24.Wxf4 g6 25.Hd4 Hxd4 26.Wfxd4 h6 z kontrgrą, Leko-Kasparow, Bled 2002.) 11...Sh5 12.Hd2 a5 13.Sg3 Sxg3 14.hxg3 a4 15.Sc1 Ha5 16.Sd3 (Po 16.f4 trzeba grać 16...g6! aby nie dopuścić do f4-f5.) 16...d5 17.exd5 Hxd5 18.Gg2 Hb5 19.Gh3 (Niejasne jest 19.f4 Wd8 20.Ge4 g6 itd.) 19...Gxh3 20.Wxh3 Ge7 21.Wh4 f5 z mniej więcej równą grą, Anand-Kasparow, Linares 2002.

9...b5

Jest to najbardziej agresywny plan czarnych, ktore z miejsca startują do kontrakcji na lewej flance, gdzie schronienie znajdzie zaraz biały monarcha. Gra się także 9...Ge7 10.0-0-0 0-0 11.g4 Hc7 12.Kb1 b5!? (12...Wfc8 jest też możliwe) 13.g5 (Po 13.Sd5 Gxd5 14.exd5 Sb6 15.Gxb6 Hxb6 czarne mogą być zadowolone ze swej pozycji.) 13...Sh5 14.Sd5 Gxd5 15.exd5 Sb6 16.Sa5 Sxd5 17.Hxd5 Hxa5 18.c4 Wab8 19.Gd3 Hb4 (19...Ha4 20.cxb5 axb5 21.Wc1 Sf4 22.Gxf4 Hxf4 23.h4 Gd8 24.Hxd6 remis, Ponomarjow-Sutovsky, Ohrid Ech 2001) 20.Wd2 bxc4 21.Gxc4 a5 22.Ka1 Wbc8 23.Ga6 Sf4 z dobrą grą czarnych, Po ewentualnym 24.Gxf4 nastąpi najpierw 24...Wc5 itd. Fressinet-Kuczyński, Bundesliga 2002/3.

10.0-0-0

Konsekwentnie z planem: białe zabezpieczają swego króla, aby natychmiast rozpocząć aktywne działania przeciwko nieprzyjacielskiemu królowi. Inne idee białych:

I. 10.a4 b4 11.Sd5 Gxd5 12.exd5 Sb6 13.Gxb6 Hxb6 14.a5 Hb7 15.Gc4 Ge7 (Kasparow grał tutaj 15...g6) 16.Wa4 Wb8 17.Sc1 (17.Hd3 Wa8 18.Hd2 Wb8 19.Hd3 Wa8 20.Hd2 Wb8 21.Sc1 Gd8 22.b3 0-0 23.0-0 Gxa5 24.Kh1 Gc7 25.Se2 g6 26.Wfa1 Gb6 27.Wxa6 Gc5=) 17...0-0 18.Sa2 Sd7 19.b3 (19.Wxb4 Hc7 20.Gxa6 Wa8 21.Gd3 Wxa5 22.Sc3 Wa1+ 23.Sd1 Ha7 z aktywną grą za pionka, Leglise-Sakai, korespondencyjna 2002) 19...e4! 20.Wxb4 Hc7 21.Wxb8 Wxb8 22.fxe4 Se5 23.Ge2 Wc8 24.c4 (Wariant po 24.Gxa6 Hxc2 25.Gxc8 Sd3+ 26.Ke2 Sf4+ 27.Ke3 Sxg2+ 28.Ke2 Hxe4+ 29.Kd1 Se3+ 30.Kc1 Hxh1+ 31.Kb2 Gg5 wygląda korzystniej dla czarnych.) 24...Hc5 25.b4 Ha7 26.b5 Hc5 27.b6 h6 28.Wf1 Ha3 29.c5 Hxc5 30.Gxa6 Gg5 31.Hc3 Hxc3+ 32.Sxc3 Wxc3 33.Gb5 Ge3 34.Ke2 Gxb6 35.axb6 Wb3 36.Gd3 Wxb6 z równą końcówką, Walsh-Sakai, korespondencyjna 2001.

II. 10.g4 Sb6 11.g5 Sfd7 12.Sd5 (12.0-0-0 Sc4 13.Hf2 Sxe3 14.Hxe3 h6 15.gxh6 g6=/+ Faraoni-Kiese, korespondencyjna 2000) 12...Wc8 13.0-0-0 (13.h4 Gxd5 14.exd5 Sc4 15.Gxc4 bxc4 16.Sc1 c3! 17.bxc3 Sb6 18.Gxb6 Hxb6 19.Sd3 h6 20.g6 Ge7 21.gxf7+ Kxf7 22.h5 Whf8 23.Sb4 Kg8 24.Sc6 Gg5 i białe stoją krytycznie. Lub 13.Sxb6 Sxb6 14.Ha5 Sc4 15.Gxc4 bxc4 16.Hxd8+ Kxd8 17.Sa5 h6 18.gxh6 g6 19.0-0-0 Kc7 z przewagą czarnych, Adams-Kasparow, Internet 2000.) 13...Gxd5 14.exd5 Sc4 15.Hf2 Ge7 16.h4 Hc7 17.Gd3 a5 18.Sd2 (18.He2? a4 19.Sd2 a3 0-1 Mamonovas-Boger, korespondencyjna 2002.) 18...a4 19.Se4 b4 20.Kb1 0-0 21.h5 f5 z inicjatywą czarnych, analiza Arizmendi/Moreno.

10...Ge7

Czarne też muszą myśleć o zabezpieczeniu swego monarchy. Na uwagę zasługuje również 10...Wc8!? Zobaczmy: 11.Kb1 Ge7 12.g4 Sb6 13.g5 Sfd7 14.h4 0-0 15.Wg1 f5 (Niejasne jest 15...b4 16.Sd5 Sxd5 17.exd5 Gf5 18.Gd3 Gxd3 19.Hxd3 a5 20.Sd2 a4 itd.) 16.gxf6 (Lub 16.g6 h6 17.Gxh6 Wxc3! 18.Gxg7 Kxg7 19.Hxc3 Hc8 20.He1 fxe4 21.fxe4 Sf6 ze skomplikowaną pozycją, analiza Arizmendi/Moreno.) 16...Wxf6 17.f4 b4 18.Sd5 Sxd5 19.exd5 Gf5 20.Wc1 a5 ze skomplikowaną grą, Van Wieringen-Kazocs, korespondencyjna 2001.

11.g4 0-0

Interesujące jest 11...h6!? aby nie dopuścíć do g4-g5: 12.h4! (12.Kb1 Sb6 13.Hf2 Sc4 14.Gxc4 bxc4 15.Sc5 Hc7 16.S5a4 Wb8 17.h4 Sd7 18.Sd5 Gxd5 19.Wxd5 0-0 20.Sc3 Wb4 21.Ka1 Wfb8 22.Wb1 Hb7 23.b3 Hc6 24.Hd2 W4b7 25.g5 h5 z kontrszansami czarnych, Spasov-Marjanovic, Kalithea 2003.) 12...Sb6 13.Hf2 Sfd7 14.Kb1 Hc7 15.Sd5 Gxd5 16.exd5 Sc4 17.Gc1 a5 18.Gd3 0-0!? 19.Sd2 Sdb6 20.g5 h5 21.He2 g6 ze złożoną walką.

12.g5

Spotyka się również 12.Wg1 b4 13.Sd5 Gxd5 14.exd5 a5 15.g5 Sh5 16.Kb1 a4 (W partii Anand-Morozewicz, Monte Carlo 2006, nastąpiło 16...Wb8!? 17.h4 f5 18.He2 a4 19.Sd2 Hc7 20.Hc4 Wfc8 21.Hxc7 Wxc7 i czarne ostatecznie ograły swego partnera w końcówce.) 17.Sc1 Ha5 18.Sd3 Wfb8 19.Wg4 (19.Sf2 Sb6 20.Se4 Kh8 21.Sg3 Sf4 22.Gxf4 exf4 23.Sf5 Gf8 24.h4 We8 25.Gd3 Sxd5 26.Ge4 Sc3+? 27.bxc3 bxc3 28.Hc1 d5 29.Wxd5 Hb6+ 30.Ka1 Ga3-+ Altrock-Elfert, Drezno 2002.) 19...Sf4 (19...f5!? Barlov) 20.Sxf4 exf4 21.Gxf4 g6 (21...Se5!? Barlov) 22.Gg3 Gf8 23.Wc4 Sc5 24.Gf2 Gg7 25.Gxc5 dxc5 26.d6 a3 27.b3 Gd4 28.d7 Wd8 29.Gh3 Wa6 30.We1 f5 31.Wxd4 cxd4 32.Hxd4 1-0 Dominguez Perez-Van Wely, Foros 2007.

12...Sh5 13.Sd5 Gxd5 14.exd5

Bicie hetmanem jest słabe: 14.Hxd5 Gxg5 15.Gxg5 Hxg5+ 16.Kb1 (16.Hd2 Sf4 17.Hxd6 Wfd8-/+) 16...Wfd8 17.Hc6 Sc5 18.Sxc5 dxc5 19.Wxd8+ Wxd8 z jasną przewagą czarnych.

14...f5 15.gxf6

Nie jest całkiem jasne, czy białe po 15.Sa5 f4 16.Gf2 Gxg5 17.Sc6 He8 18.Wg1 Gd8 19.Hb4 Gc7 20.Gh3 Shf6 mają rekompensatę za pionka, analiza Sammalvuo.

15...Gxf6 16.Sa5 Hc7 17.Gd3

Lub 17.c4 Sb6 18.Kb1 bxc4 19.Wc1 Sf4 20.Gxc4 Sxc4 21.Sxc4 Wab8 22.Gxf4 exf4 23.Whe1 Hf7 24.We6 Hh5 i według Sammalvuo czarne mają dobre kontrszanse.

17...Sb6 18.Gxb6 Hxb6 19.Sc6 Hc5 20.Whg1 Sf4 21.Ge4 a5 22.Kb1 b4 23.Wg4 Wf7 24.h4 Gd8 25.h5 Gb6
i czarne mogą być zadowolone ze swej pozycji. Białym nie jest tak łatwo prowadzić atak na skrzydle królewskim, tymczasem czarne mają wystarczające kontrszanse na drugiej stronie, Motylew-Colovic, Panormo ECC 2001.

Podsumowanie: w świetle dotychczasowych badań analitycznych i praktyki turniejowej można wyciągnąć wniosek, że rozwój po 6...e5 powinien gwarantować czarnym aktywną grę i doskonałe kontrszanse.