A. Aktywny plan

Jak wspomniałem, strona mająca izolaka powinna dążyć do rozstrzygnięcia partii co najmniej w grze środkowej. Wieloletni mistrz świata Michaił Botwinnik należał chyba do największych wirtuozów w rozgrywaniu tego typu pozycji. Poniższy przykład zalicza się już do klasyki. 

Partia 1

Gambit hetmański [D60]

Botwinnik - Vidmar
Nottingham 1936
[Jerzy Konikowski]

1.c4 e6 2.Sf3 d5 3.d4 Sf6 4.Sc3 Ge7 5.Gg5 0-0 6.e3 Sbd7 7.Gd3 c5 8.0-0 cxd4 9.exd4 dxc4 10.Gxc4

Powstała typowa pozycja z izolowanym pionkiem d4 w centrum.

10...Sb6

Czarne biorą pod kontrolę punkt d5 i tym samym dążą do blokady izolaka. Według Botwinnika silniejsze było 10...a6, aby sprowokować po 11.a4 osłabienie pola b4.

11.Gb3 Gd7 12.Hd3

Można grać też od razu 12.Se5!?

12...Sbd5?

Zgodnie z zasadą gry przeciwko izolakowi czarne powinny teraz wybrać 12...Sfd5! aby wymianami uprościć pozycję. Błąd czarnych ułatwi białym elastyczną mobilizację figur do ataku na skrzydle królewskim.

13.Se5

Skoczek zajmuje ważną placówkę w centrum.

13...Gc6 14.Wad1 Sb4

Strata czasu. Botwinnik polecał 14...Ha5!? 

15.Hh3 Gd5 16.Sxd5 Sbxd5?

Niezrozumienie istoty pozycji. Oczywiście należało odpowiedzieć 16...Sfxd5! 

17.f4!

Jedna z metod ataku w tego rodzaju pozycjach. Białe zamierzają otworzyć linię f, aby tym samym wprowadzić do gry wieżę.

17...Wc8

Inne kontynuacje nie były lepsze. Jeśli 17...Se4, to 18.Sxf7! Kxf7 (18...Wxf7 19.Hxe6+-) 19.Wde1! z wygraną białych, a po 17...g6 18.Gh6 We8 19.Ga4 białe zdobywają przewagę materialną.

18.f5 exf5 19.Wxf5 Hd6

Umożliwia przeprowadzenie ładnej kombinacji. Większy opór stawiały czarne grając 19...Wc7, chociaż wtedy po 20.Wdf1 przewaga pozycyjna białych byłaby wyraźna.

20.Sxf7!

Typowa ofiara skoczka umożliwiająca białym przeprowadzenie rozstrzygającego ataku.

20...Wxf7

Po 20...Kxf7 wygrywa 21.Gxf6! 

21.Gxf6 Gxf6

Lub 21...Sxf6 22.Wxf6! Gxf6 23.Hxc8+ z wygraną.

22.Wxd5 Hc6 23.Wd6!

Ale nie 23.Wc5? wobec 23...Gxd4+! 

23...He8 24.Wd7 1-0