Jednym ze znanych motywów taktycznych w pozycji z izolakiem jest przełom d4-d5, który prowadzi do korzystnego dla białych otwarcia gry w centrum. Czarne powinny mieć zawsze na uwadze ten manewr i przy pierwszej sposobności zablokować pole d5 jakąś figurą, najlepiej skoczkiem. Przedstawione przykłady ilustrują dynamiczną siłę manewru d4-d5.

Partia 4

Obrona Nimzowitscha [E53]

T.Petrosjan - Bałaszow
Moskwa 1974

[Jerzy Konikowski]

1.c4 Sf6 2.Sc3 e6 3.d4 Gb4 4.e3 c5 5.Gd3 d5 6.Sf3 0-0 7.0-0 dxc4

Przedwczesne. Czarne powinny ruchem 7...Sc6 podtrzymać napięcie.

8.Gxc4 Sc6 9.Gd3 cxd4

Po 9...He7 10.Se4 Sxe4 11.Gxe4 f5 12.Gxc6 bxc6 13.Gd2 Ga6 14.We1 białe miałyby lepsze szanse z uwagi na słabości pionkowe w obozie czarnych.

10.exd4 Ge7 11.We1

Powstała typowa pozycja z izolakiem d4. Białe aktywnie rozwinęły figury i mają pewną przewagę pozycyjną. Ich plan polega na zorganizowaniu ataku na króla. Czarne mają teraz do dyspozycji dwie możliwości: za pomocą manewru Sc6-b4-d5 zablokować izolowanego pionka lub ruchem b7-b6 kontynuować rozwój. Bałaszow zdecydował się na drugi plan.

11...b6 12.a3

Uniemożliwia wypad skoczkiem na b4.

12...Gb7 13.Gc2 Wc8 14.Hd3 We8?

Szablonowy ruch, po którym białe przeprowadzą charakterystyczne uderzenie w centrum. Należało więc ograniczyć posunięciem 14...g6! działanie białych figur wzdłuż diagonali b1-h7, np. 15.Gh6 We8 16.Wad1 Sd5! i czarne się bronią.

15.d5!

Białe z korzyścią otwierają grę w środku szachownicy.

15...exd5 16.Gg5 Se4

Groziło bicie na f6. Nie wolno już 16...g6 wobec 17.Wxe7! Hxe7 18.Sxd5 z wygraną białych.

17.Sxe4 dxe4 18.Hxe4 g6 19.Hh4 Hc7 20.Gb3!

Grozi bicie na f7 z matem.

20...h5 21.He4 Kg7 22.Gxf7!

Ofiara gońca, której celem jest wykorzystanie słabości pola g6.

22...Kxf7 23.Gh6!

Grozi mat na e6.

23...Hd6

W późniejszej partii S.Garcia-Pomar, San Felin 1975, nastąpiło: 23...Gd6 24.Sg5+ Kf6 25.Sh7+! i czarne z uwagi na 25...Hxh7 26.Hf3+ Gf4 27.Hxf4# poddały się.

24.Hc4+ Kf6 25.Wad1 Sd4

Nie ma nic lepszego.

26.Hxd4+ Hxd4 27.Wxd4 Wc5 28.h4
1-0, gdyż przed groźbą Gh6-g5+ nie ma rozsądnej obrony.