Jerzy Konikowski

Obrona sycylijska: kontynuacja 7...Sbd7 w systemie Najdorfa [B90]

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cxd4 4.Sxd4 Sf6 5.Sc3 a6 6.Gg5 e6 7.f4 Sbd7

Celem tego posunięcia jest w razie bicia Gg5xf6 odbić po prostu skoczkiem. Z drugiej strony czarne dążą do szybkiego rozwoju swego skrzydła hetmańskiego, aby w tej części szachownicy rozpocząć aktywne działania.

8.Hf3 Hc7 9.0-0-0 b5

Oczywiście można grać 9...Ge7 z przejściem do głównego wariantu.

10.Gd3

Białe chcą postawić wieżę na e1 w celu przeforsowania e4-e5. Inne spotykane możliwości to 10.e5 i 10.Gxb5.

10...Gb7

Często grywa się 10...Ge7 np. 11.Whe1 Gb7 12.Sd5 (12.Hg3 Sh5 13.Hg4 Shf6 14.Hg3 Sh5=) 12...exd5 13.Sf5 Kf8 14.Hg3 dxe4 15.Gxe4 Gxe4 16.Wxe4 Hc5 17.Gh6 Sxe4 18.Hxg7+ Ke8 19.Hxh8+ Sf8 i według Nunna czarne mają dobrą pozycję.

11.Whe1 Hb6 12.Sd5!?

Według teorii tylko tym ruchem białe mogą walczyć o przewagę. Inne posunięcia nie są groźne dla czarnych:

I. 12.He3 e5 13.Sf5 Hxe3+ 14.Sxe3 Wc8 15.Kb1 h6 16.Gxf6 Sxf6 17.g3 Ge7 18.a4 bxa4 19.Sf5 g6 20.Gxa6? (20.Sxe7 Kxe7 21.Sxa4 Whd8=) 20...Gxa6 21.Sxd6+ Kf8! (21...Gxd6? 22.Wxd6 jest wygodne dla białych) 22.Sxc8 Gxc8 23.Sxa4 exf4 24.gxf4 Kg7 25.Sb6 Gg4 26.Wd3 Gb4 27.c3 Gc5 28.Sd5 Sxe4! 29.Se3 Ge6 30.b4 Sxc3+ 31.Wxc3 Gxb4 32.Wcc1 Gxe1 33.Wxe1 Wa8 z korzystniejszą końcówką czarnych, Najer-Areszczenko, Kallithea 2008.

II. 12.Sb3 b4 13.Se2 (Niejasne jest 13.Sa4 Hc7 14.Sd4 Ge7 15.Hh3 0-0-0 16.f5 e5 itd.) 13...Ge7 14.Kb1 Wc8 (Interesujące jest 14...h6!? 15.Gh4 Wc8 16.Gf2 Hc7 17.Wc1 d5 z kontrgrą czarnych.) 15.Sed4 Sc5 i czarne mają dobre szanse, Azarow-Kuzubow, Moskwa 2006.

12...Hxd4!

Najlepsze. Słabe jest 12...exd5? z powodu wtrąconego ruchu 13.Sc6! Gxc6 14.exd5+ Ge7 15.dxc6 Sc5 16.Gxf6 gxf6 17.Gf5 z silnym atakiem, Cziburdzanidze-Dwoiris, Tallinn 1980.

13.Gxf6

Nie stwarza niebezpieczeństwo 13.Gxb5 z powodu 13...Hc5! np. 14.b4 Hc8 15.Sb6 Hc7 16.Sxa8 Gxa8 17.Gxa6 Ge7 18.Hd3 0-0 19.Gb5 h6 20.Gh4 Sb6 (Silne jest także 20...d5!? 21.e5 Gxb4 22.We3 Sc5 23.Hd4 Ha5 24.exf6 Ga3+ 25.Kb1 Wb8 26.Ka1 Wxb5 27.Ge1 Ha6 28.Wb1 Hb6 z groźbą Sc5-b3+!) 21.a4 Wc8 22.g3 d5 23.e5 Se4 24.Gxe7 Hxe7 25.Wxe4 dxe4 26.Hd6 Ha7 27.Hd4 Hc7 28.Wd2 Gd5 29.Kb2 Hb7 30.We2 Sc4+ 0-1 Bogner-Shneider, Cappelle La Grande 2008.

13...gxf6 14.Gxb5 Hc5 15.b4

Po 15.Sxf6+ nastąpi 15...Kd8 z dobrymi perspektywami czarnych. Zobaczmy: 16.Sxd7 (Forsownie do remisu prowadzi 16.Gxd7 Ge7 17.Hb3 Gxf6 18.Gxe6 fxe6 19.Hxb7 Wc8 20.c3 Wc7 21.Hxa6 Gxc3! 22.bxc3 Hxc3+ 23.Kb1 Hc2+ 24.Ka1 Hc3+ itd.) 16...Hxb5 17.Sxf8 (Niejasne jest 17.Hc3 Kxd7 18.Hxh8 Hh5 itd.) 17...Wxf8 18.Ha3 Ke8 (18...Wc8 19.Hxd6+ Ke8 20.Wd2 Hc6 21.Hd4 Ke7 22.Hb4+ Kf6 23.e5+ (23.We3 Wfe8 24.Wb3 Hxe4! 25.Hd6 Gd5 26.Wbd3 Wc6 27.Ha3 Wec8 28.c3 Hxf4 29.g3 Hc7 30.Ha4 Wc4 31.Hd1 We4 32.Wf2+ Ke7 33.Hh5 Wf8 34.Hxh7 Hc4 35.Wdf3 We1+ 36.Kd2 Gxf3 37.Wxf3 He4 38.Hxe4 Wxe4 0-1 Vocaturo-Alvarez Ramirez, Gaziantep 2008) 23...Kg7 24.He7 h6 25.We3 Hb6! (Ale nie 25...Kh7? 26.Wc3 Hb6 27.Wxc8 Wxc8 28.Hxf7+ Kh8 29.Hf6+ Kg8 30.Hg6+ Kh8 31.Hxh6+ i białe mają wygraną pozycję, Piorun-Szirow, Warszawa 2008.) 26.Wg3+ Kh7 27.b3 Hc7 28.Hxc7 Wxc7 z dynamiczną równowagą.) 19.Hxd6 (Lub 19.Wxd6 Wc8 20.f5 Hc5 21.Hxc5 Wxc5 22.fxe6 fxe6 23.Wxe6+ z remisem, Ryczagow-Kanep, Tallinn 2005.) 19...Hc6 20.Hd2 (20.Hd4 Hc7 21.g3 Wc8 22.Wd2 Wd8 23.Ha4+ Hc6 24.Ha5 Wxd2 25.Hxd2 f6 26.Wd1 Ke7 27.Hb4+ Kf7 28.Wd6 Hc7 29.Hd4 Ke7 30.e5 fxe5 31.fxe5 Gc8 32.b3 Wf5 33.Hh4+ Ke8= Padmini-Nadig, New Delhi 2008) 20...Hc7 21.f5 (21.g3 f6=) 21...Wd8 (21...Wg8 22.g3 Wc8 23.c3 Wd8 24.Hh6 Wxd1+ 25.Wxd1 He7 26.fxe6 fxe6 27.Hh5+ Wg6= Safarli-Rodshtein, Gaziantep 2008) 22.Hb4 Wxd1+ 23.Wxd1 Wg8 24.g3 Wg4 25.fxe6 Wxe4 (Na uwagę zasługuje 25...fxe6!? 26.Wf1 He7 27.Ha4+ Kd8 usw.) 26.exf7+ Kxf7 27.Wd4 a5 28.Hb3+ Kg7 29.Hd3 Wxd4 30.Hxd4+ Kg6 31.b3 h5 z równą końcówką, Georgiadis-Perunovic, Budva 2009.

15...Hxb5 16.Sc7+ Ke7!

Słabe jest 16...Kd8? 17.Sxb5 axb5 18.Hh5! z atakiem na b5 i f7.

17.Sxb5 axb5 18.Hd3

Po 18.Hh5 nastąpi 18...Wxa2! 19.Hxb5 (Lub 19.Kb1 Wa6 20.Hxb5 Wb6 21.Hc4 Gh6 z dobrymi perspektywami czarnych.) 19...Gh6! 20.Hxb7 Gxf4+ 21.Kb1 Wha8 i czarne powinny utrzymać równowagę.

18...Wa6 19.Hxb5 Wb6 20.Hd3

Inne ruchy nie stwarzają czarnym żadnych kłopotów: 20.Hc4 Gh6 21.g3 Wc8 22.Hb3 Wbc6 23.b5 Wc3 24.Ha4 (24.Hb4? Wxc2+ 25.Kb1 W2c5 26.Wc1 f5 27.exf5 Ge4+ 28.Kb2 Gg7+ 0-1 Czeparinow-K.Georgiew, Sofia 2003) 24...W8c4 25.Ha7 Gxe4 (Wariant po 25...Wxc2+? 26.Kb1 Wc7 27.Hd4 Gf8 28.Hxd6+ Ke8 29.Hxd7+ Wxd7 30.Wxd7 Kxd7 31.Kxc2 jest korzystny dla białych.) 26.Wxe4 Wxe4 27.b6 Wb4=; 20.Hh5 Wxb4 21.e5 d5 22.exf6+ Sxf6 23.He5 Gg7 24.Hc3 Wc4 25.Ha3+ Kd7 26.Hb3 Wc7 27.Wd4 Whc8 z przewagą czarnych, Mirkovic-Tadic, Belgrad 2004.

20...Gh6 21.g3 Wa8!?

Do dużych komplikacji prowadzi 21...Ga6!? i teraz: 22.Hf3 (22.Hb3 e5 23.Hf3 (23.a3 exf4 24.Kb1 Se5 z kontrą) 23...Wxb4 24.Ha3 Wb6 25.Wxd6 Wxd6 26.Wd1 Sc5 27.Hxc5 Whd8 28.Kb2 Ge2 29.Wxd6 Wxd6 30.fxe5 fxe5 31.Hxe5+ We6 32.Hc5+ Kd8 33.Hd4+ Ke8 34.a4 Gg5 i partia zakończyła się ostatecznie remisem, Tenev-J.Novak, Chessfriend.com 2005.) 22...Wc8 23.Hh5 Gf8 24.a3 Ke8 (24...e5 25.Wd2 Gb5 26.Hxh7 Wc3 27.Kb2 Wbc6 z kontrgrą, Pilgaard-Bekker Jensen, Aalborg 2006. W grę wchodzi 24...Wbc6!? 25.Wd2 Wc3 26.Kb2 Sb6 usw.) 25.Wd2 (25.We3!?) 25...Wc3 26.Kb2 Wbc6 27.a4 Sb6 z ostrą grą, Mnacakanian-Georgiev, Jerewan 1982.

22.a3

Czarne nie powinny obawiać się odpowiedzi 22.e5 Wxa2 23.Hxh7 Sxe5! 24.Kb1 (24.Hxh6 Sc4!) 24...Wa3 25.c3 Wba6 (25...Sc4!? 26.Wxe6+ (26.Kc2 Gf8 27.Wa1 Wba6 28.Wxa3 Wxa3 i czarne mają dobre szanse; 26.Hxh6 Wxc3-+) 26...Kxe6 27.We1+ Se5 28.Hxh6 Wxc3=) 26.fxe5 Wa1+ 27.Kc2 W6a2+ 28.Kd3 Ga6+ 29.c4 Wa3+ 30.Ke2 W3a2+ 31.Kd3 Wa3+ 32.Ke2 W3a2+ 33.Kf3 Gb7+ 34.Kg4 f5+ 35.Kh3 Gg5 36.exd6+ Kf6 37.Wd5 Gxd5 38.cxd5 Wxe1 39.Hh8+ Kg6 40.Hg8+ Kh6 41.dxe6 fxe6 42.Hh8+ z remisem, Worobiow-Kalashian, Gyumri 2008.

22...e5

Tylko tak. Inne ruchy są wątpliwej wartości:

I. 22...Se5? 23.Hd4 Wba6 (23...Wc6 24.b5+-) 24.We3 Sd7 25.Wc3+/- e5 26.He3 exf4 27.gxf4 Gc6 28.Hg3 Wh8 29.Hg4 Gb5 30.Wd5 1-0 Moll-Bars, korespondencyjna 1991.

II. 22...Kf8? 23.We3 Gg7 24.He2 Wba6 25.Wed3 Ke7 26.Hd2 Gxe4 27.Wxd6 Gd5 28.Wxa6 Wxa6 29.He2 Wd6 30.c4 Gc6 31.Wxd6 Kxd6 32.Hd3+ Ke7 33.c5 Gd5 34.Ha6+- 

23.Hf3

Nie groźne jest 23.Kb2 exf4 24.e5 fxe5 25.gxf4 Gxf4 26.Hf5 Gh6 27.Wf1 (27.Hxh7 Gg5 28.Hf5 Gf6=) 27...Gf4 28.Wde1 Kd8 29.Hxf7 Wba6 30.Wxf4 exf4 31.Hxf4 Wxa3 32.Hxd6 Wa2+ 33.Kc1 Wa1+ 34.Kd2 Wxe1 35.Kxe1 Wa6=.

23...exf4!?

Prawdopodobnie najsilniejsze. Nie gwarantuje równowagi 23...Wba6 24.Wd3 (Silniejsze jest 24.Hh5! z przewagą.) 24...f5? (Konieczne było 24...exf4 25.Hh5 Se5! z mniej więcej równymi szansami.) 25.Hh5 Gxe4 26.Hh4+ Ke8 27.Hxh6 Gxd3 28.cxd3 Wxa3 29.Kd2 Wa2+ 30.Ke3 Ke7 31.fxe5 Sxe5 32.d4 Sg6 33.Kf3+ Kf6 34.h4 W8a3+ 35.We3 Wxe3+ 36.Kxe3 Wa3+ 37.Kf2 Wa2+ 38.Kg1 Wa1+ 39.Kg2 Wa2+ 40.Kh3 f4 41.Hg5+ Ke6 42.h5 1-0 Bogner-Borowikow, Neustadt an der Weinstrasse 2009.

24.Hh5

24.gxf4 Se5 25.Hf2 Wc6 26.Hh4 Wxa3 27.Kb1 (27.Hxh6?? Sc4-+) 27...Wb6 28.c3 Gxf4 29.Hxf4 Wxc3 30.Wd4 Ga6= 

24...Se5 25.Hxh6

25.Wd5 fxg3+ 26.Hxh6 Gxd5 27.exd5 Wxa3 28.hxg3 Wxb4 29.Hxh7 Wxg3= 

25...Wxa3

Grozi Se4-c4!

26.Kd2

Monarcha ucieka z niebezpiecznej strefy. Po 26.gxf4?? Sc4 białe znajdują się w sytuacji bez wyjścia, np. 27.c3 Wxc3+ 28.Kb1 Wxb4+ z matem.

26...Sf3+

Do sprawdzenia jest 26...Ga6!? 

27.Ke2 Sxe1 28.Kxe1 Wxb4 29.Kf2 Wxe4 30.gxf4 Waa4 31.We1 Wxe1 32.Kxe1 Ge4
z równą pozycją.

Podsumowanie: Kontynuacja 7...Sbd7 prowadzi bez wątpienia do bardzo skomplikowanej gry z dobrymi kontrszansami czarnych. Ale tylko dalsze analizy mogą wykazać poprawność gry czarnych.