Jerzy Konikowski

Wariant smoczy [B76]

Wariant 1: 9.Gb3

1.e4 c5 2.Sf3 d6 3.d4 cxd4 4.Sxd4 Sf6 5.Sc3 g6 6.Ge3 Gg7 7.f3 0-0 8.Gc4 Sc6 9.Gb3 Gd7 10.h4

Ostry przebieg miała partia J.Polgar-Carlsen, Mainz 2008, po 10.Hd2 Wc8 11.0-0-0 Se5 12.g4 (Lub 12.Kb1 We8 13.h4 h5 z obustronnymi szansami.) 12...b5 13.g5 b4 14.Sce2 Sh5 15.f4 Sc4 16.Gxc4 Wxc4 17.b3 Wc7 18.Sg3 Wc3 19.Sxh5 gxh5 20.Kb1 Ha5 21.f5 Wfc8 22.f6 e5 23.Sf5?? (Przegrywający ruch. Po 23.fxg7 exd4 24.Hxd4 Wxc2 25.Hxa7 gra byłaby jeszcze otwarta.) 23...Gxf5 24.exf5 Wxc2 25.Hxc2 Wxc2 26.Kxc2 Hxa2+ 27.Kd3 Gf8 28.Wc1 d5 29.Whd1 Hb2 30.Gd2 Hxb3+ 31.Ke2 e4 32.Ge3 Hb2+ 33.Ke1 Hxh2 34.Wxd5 Hb8 35.Wcd1 b3 36.Wd8 Hb4+ 37.Kf2 b2 38.Wb1 Ha5 39.Wa8 Hxf5+ 40.Ke1 Ha5+ 41.Kf2 Hc7 42.Wd1 Hh2+ 43.Ke1 Hh1+ 44.Ke2 Hxd1+ 0:1.

10...h5

W celu utrudnienia przeciwnikowi otwarcia linii h.

11.Hd2 Wc8 12.0-0-0 Se5 13.Gg5

Obecnie gra się także 13.Kb1!? Zobaczmy: 13...a6 (Lub 13...Sc4 14.Gxc4 Wxc4 15.Sde2 b5 z obustronnymi szansami.) 14.g4!? (14.Gh6 Sc4 15.Gxc4 Wxc4 16.Gxg7 Kxg7 17.Whe1 We8 18.Sde2 Ha5 19.Sf4 Wec8 20.Scd5 Hxd2 21.Wxd2 Sxd5 22.Sxd5 We8 23.Sb6 Wc7 24.e5 Ge6 25.exd6 Wc6 26.Sa4 exd6 27.b3 Wec8 28.Sb2 Wc5 29.Wee2 We5 30.Sd3 Wxe2 31.Wxe2 z remisem, Anand-Carlsen, Mainz 2008) 14...hxg4 15.h5 Sxh5 16.Wdg1!? (Wzmocnienie Ananda. W partii Dominguez Perez-Carlsen, Biel 2008, grano 16.Gh6 e6 17.Wdg1 Hf6 18.fxg4 Gxh6 19.Hxh6 Hg7 20.He3 Sf6 21.g5 Sh5 22.Sde2 a5 23.Wxh5 gxh5 24.Sf4 Sg4 25.Hh3 Hd4 26.Sce2 Hxe4 27.Hxh5 a4 28.Wh1 Hxh1+ 29.Hxh1 axb3 30.axb3 Gc6 31.Hh4 Ge4 32.Sc3 Gf5 33.Sh5 f6 34.Sg3 Wc7 35.Sxf5 exf5 36.gxf6 Sxf6 37.Hg5+ Kf7 38.Hxf5 We7 39.b4 We5 40.Hf2 Wd8 41.b3 Wd7 42.Kb2 Wde7 43.Hb6 Wd7 44.Hd4 Ke7 i czarne uratowały partię.) 16...Ha5 17.Gh6 Gf6! 18.fxg4 (18.Gxf8 Kxf8 19.fxg4 Gxg4 20.Hh6+ Gg7=) 18...Gxg4 19.Gxf8 (Po 19.Hf2 czarne powinny grać 19...Wxc3! z ostrą grą.) 19...Kxf8 20.He3 Wxc3 21.Hxc3 Hxc3 22.bxc3 e6 23.Gc4 Sxc4 24.Wxg4 Ge5 25.Wg2 b5 26.Wf2 Kg8 27.a4 bxa4 28.Ka2 Sf6 29.We2 d5 30.exd5 Sxd5 31.Wh3 Gxd4 32.cxd4 Sf4 33.Weh2 Sxh3 34.Wxh3 g5 35.Wg3 f6 36.Wc3 Sd2 37.Wd3 Se4 38.c4 Kf7 39.c5 g4 40.c6 Ke7 41.d5 exd5 42.c7 Kd7 43.Wxd5+ Kxc7 44.Wf5 g3 45.Wf4 Kd7 46.Kb2 Ke6 47.Wxe4+ Kf5 48.We1 Kg4 49.Kc2 g2 50.Kd2 Kg3 51.Ke2 a3 z wygraną czarnych, Karjakin-Radjabov, Soczi 2008.

13...Wc5

Jest to bardzo ważne posunięcie obronne. Wieża ma w tym miejscu wiele zadań do spełnienia i także w przygotowaniu jest b7-b5 z kontrgrą na skrzydle hetmańskim.

14.Kb1

Ten profilaktyczny ruch jest często bardzo praktyczny. Po 14.g4 hxg4 15.f4 Sc4 16.He2 Hc8 17.f5 e5 (17...Sxb2!?) 18.Sdb5 Gxb5 19.Sxb5 Wxb5 20.Gxf6 Gxf6 21.Gxc4 Wb4 22.Gd5 gxf5 pozycja znajduje się w dynamicznej równowadze.

14...We8

Z ideą po Gg5-h6 uniknąć ruchem Gg7-h8 wymiany ważnego gońca - obrońcy królewskiego skrzydła czarnych. Także w wielu wariantach po Sc3-d5 jest broniony pionek na e7. Po 14...b5 białe mogą standartowym ruchem 15.g4! przystąpić do ataku. W partii Karpow-Sznapik, Dubai 1986, dalej grano 15...hxg4 (Poźniejsze analizy wykazały, że czarne mogą bronić się jedynie po 15...a5! 16.gxh5 a4 17.h6 Gh8 18.h7+ Sxh7 19.Gd5 b4 20.Sce2 Sxg5 21.hxg5 e6 22.Sf4 Gg7 23.Sdxe6 fxe6 24.Sxe6 Gxe6 25.Gxe6+ Sf7 26.f4 We8 27.Hxd6 Hxd6 28.Wxd6 Kf8 itd.) 16.h5 Sxh5 17.Sd5 We8 18.Wxh5 gxh5 19.Hh2 Wc4 20.Gxc4 bxc4 21.Hxh5 f6 22.f4 Sf7 23.Gh4 Hb8 24.Wh1 c3 25.b3 Hb7 26.f5 Se5 27.Se6 1:0.

15.g4!?

Białe muszą grać konsekwentnie aktywnie. Po 15.Whe1 Ha5 (15...b5!? 16.f4 Sc4 17.Gxc4 Wxc4 18.e5 b4 19.exf6 bxc3 20.Hd3 Wxd4 21.Hxd4 exf6 22.Hxd6 Wxe1 23.Wxe1 Hb6 jest także interesujące dla czarnych) 16.f4 Sc4 17.Gxc4 Wxc4 18.Gxf6 Gxf6 19.Sd5 Hxd2 20.Sxf6+ exf6 21.Wxd2 f5 22.b3 Wc5 23.Wde2 fxe4 24.Wxe4 Wxe4 25.Wxe4 Kg7 26.We7 Gc8 białe nie uzyskują żadnej przewagi.

15...hxg4 16.f4

Ta ostra pozycja wymaga dokładnej znajomości teorii. Inne komplikacje powstają po 16.h5 Sxh5 17.Wxh5 gxh5 18.Hh2 Sg6 19.Hxh5 Ha5 20.f4 (20.Hxg6 e6 21.Hh5 Wxg5-+) 20...Wxg5 21.fxg5 e6 22.Sf5? (Silniejsze jest 22.Hxg4!) 22...exf5 23.Hxg6 Ge6 24.Hh5 (Końcówka po 24.Gxe6 Wxe6 25.Hxf5 Hxf5 26.exf5 We5 jest korzystna dla czarnych.) 24...fxe4 25.Wf1 He5 26.Wxf7 Gxb3 27.axb3 g3 28.Ka2 Wf8 29.Wxf8+ Kxf8 30.Hg4 e3 31.g6 e2 32.Hf3+ Ke8 33.Hf7+ Kd8 34.Hg8+ Kd7 35.Hf7+ He7 36.Hf5+ Kd8 37.Ha5+ b6 38.Hd5 e1H 39.Ha8+ Kd7 40.Hb7+ Ke8 0:1 Radjabov-Carlsen, Baku 2008.

16...Sc4 17.He2 Hc8

W partii Vadla-Kutuzovic, Zadar 1997, czarne wybrały inny plan: 17...Sa5 18.e5 Sxb3 19.Sxb3 Wxc3 20.bxc3 Sh5 21.Wxd6 Hc8 22.Wxd7 Hxd7 23.Wd1 Hc8 24.Hd3 Hf5 25.Hb5 Wc8 26.Hxb7 Wxc3?? (26...g3!?; 26...We8!?) 27.Wd8+ Kh7 28.Sd4+-. Według Barlowa na uwagę zasługuje 17...b5!? 

18.f5 Sxb2!?

To jest z pewnością najlepszy ruch w tej pozycji. W partii Motylew-Carsson, Płowdiw 2008, nastąpiło: 18...Sa3+? 19.bxa3 Wxc3 20.fxg6 Wxb3+ (Nie było wyboru. Po 20...e6 21.Whf1! Hd8 22.e5 dxe5 23.Hxe5 białe prosto wygrywały.) 21.axb3 fxg6 22.Hd3 Sh5 23.Whf1 Ge5 24.Se2 g3 25.Sf4 Gg4? (Ten optycznie dobrze wyglądający ruch definitywnie przegrywa. Opór można było stawić jeszcze po 25...Gxf4!? 26.Gxf4 g2 27.Wf2 Wf8 28.Ge3 Wxf2 29.Gxf2 Gh3 itd.) 26.Sxg6! Gxd1 27.Hxd1 g2 28.Wg1 Gg7 (Czarne liczyły zapewne na jakiś ratunek po diagonali a1-h8 i nie miały ochoty na bronienie pozycji po 28...Sg7 29.Sxe5 dxe5 30.Wxg2 Kh7 31.Gc1+-.) 29.Hxh5 Hc3 30.e5! dxe5 31.Gh6 Gxh6 32.Wxg2 i 1:0, wobec 32...Gg7 33.Hg5 Kh7 (33...e4 34.Se5+-) 34.Sf8+ Gxf8 35.Hf5+ Kh8 36.Hh5+ Gh6 37.Hxh6#.

19.fxg6

Po 19.Kxb2 Wxc3 20.fxg6 Wxb3+ 21.cxb3 fxg6 22.Wc1 Hb8 czarne mają z pewnością wystarczające kontrszanse za jakość.

19...Sxd1 20.gxf7+ Kh7 21.Sxd1 Wf8 22.Se3 a5
lub 22...We5 z kontrgrą czarnych.